Zalo
Tất cả bài viết
Bác Sĩ Công Nợ
Doanh nghiệp làm việc với ngân hàng về tài trợ vốn
Ảnh: Nguyễn Hoàng Văn, Pexels

Bảo hiểm tín dụng thương mại có giúp vay vốn ngân hàng dễ hơn không?

Câu trả lời ngắn: có, nhưng không theo cách nhiều người tưởng. Bảo hiểm tín dụng thương mại, còn gọi là bảo hiểm khoản phải thu hay bảo hiểm công nợ, không phải giấy bảo lãnh khoản vay. Nó biến các hóa đơn bán trả chậm của doanh nghiệp thành tài sản bảo đảm mà ngân hàng tin hơn, nhờ đó hạn mức được duyệt thường cao hơn và điều khoản vay thường tốt hơn.

Vì sao ngân hàng để mắt tới khoản phải thu của bạn

Với doanh nghiệp bán hàng trả chậm, phần lớn tài sản không nằm trong kho mà nằm trên sổ công nợ. Vấn đề là sổ công nợ luôn kèm rủi ro người mua chậm trả hoặc mất khả năng thanh toán.

Rủi ro đó không nhỏ. Theo khảo sát của Atradius về thực hành thanh toán B2B tại Việt Nam công bố năm 2024, chậm trả ảnh hưởng trung bình 36% tổng số hóa đơn B2B, và nợ khó đòi phải xóa sổ chiếm trung bình 3% tổng hóa đơn (Nguồn: Atradius, B2B Payment Practices Trends Vietnam 2024). Cũng theo khảo sát này, doanh nghiệp Việt mất trung bình khoảng một tháng sau hạn mới chuyển được hóa đơn thành tiền mặt.

Bức tranh khu vực tương tự. Khảo sát của Coface năm 2024 cho thấy 60% doanh nghiệp châu Á gặp chậm trả, so với 57% năm 2022, dù thời gian chậm trung bình giảm nhẹ từ 67 xuống 65 ngày (Nguồn: Coface, Asia Corporate Payment Survey 2024).

Một khoản phải thu chưa được bảo vệ là tài sản bảo đảm mà ngân hàng phải dè chừng. Cùng khoản đó khi được bảo hiểm lại là chuyện khác.

Bảo hiểm làm khoản phải thu tốt lên trong mắt ngân hàng như thế nào

Cơ chế nằm ở chất lượng tài sản bảo đảm. Khi hóa đơn được bảo hiểm, phần lớn rủi ro mất tiền do người mua vỡ nợ đã có nhà bảo hiểm gánh, nên ngân hàng nhìn khoản phải thu đó như một tài sản chắc chắn hơn.

Theo Atradius, khoản phải thu được bảo hiểm được xem là tài sản bảo đảm an toàn hơn, và ngân hàng có xu hướng cấp khoản vay lớn hơn hoặc điều khoản tốt hơn, chẳng hạn lãi suất thấp hơn hoặc hạn mức cao hơn. Trong một số trường hợp, bảo hiểm còn thay thế hoặc bổ sung cho tài sản bảo đảm truyền thống, giúp doanh nghiệp không phải đem máy móc hay hàng tồn ra thế chấp (Nguồn: Atradius, How trade credit insurance can support business growth and financing).

Có một mắt xích kỹ thuật khiến ngân hàng an tâm: quyền thụ hưởng. Doanh nghiệp có thể chuyển quyền nhận bồi thường của hợp đồng bảo hiểm cho ngân hàng, để nếu người mua không trả được thì ngân hàng là bên nhận tiền bồi thường (Nguồn: Allianz Trade, giải pháp cho ngân hàng và định chế tài chính). Ngân hàng cho vay dựa trên một dòng tiền đã có lớp bảo vệ, thay vì cho vay dựa trên một lời hứa.

Kế toán đối chiếu hóa đơn và công nợ phải thu Ảnh: RDNE Stock project, Pexels

Ngân hàng thường ưu đãi những gì

Ở đây cần thành thật: bảo hiểm không tự động hạ lãi suất, và mức ưu đãi tùy từng ngân hàng, từng hồ sơ.

Bảo hiểm tín dụng thương mại là công cụ giảm thiểu rủi ro cho doanh nghiệp và được thiết kế để bảo vệ họ khỏi rủi ro không được thanh toán. Nó mang lại mức độ an tâm cao hơn nhiều cho ngân hàng và cho phép doanh nghiệp tiếp cận tài chính để có cơ hội phát triển tốt hơn.

Bà Vũ Thị Đức Hạnh, Giám đốc Quốc gia Atradius Việt Nam (VnExpress, 10/6/2024)

Cùng bài phỏng vấn, bà Hạnh cho biết khi mối quan hệ tài trợ thương mại đã được thiết lập, ngân hàng có thể dành đặc quyền cho khách hàng có bảo hiểm tín dụng, thông qua chiết khấu lãi suất hoặc ưu đãi khác (Nguồn: VnExpress, 10/6/2024).

Thị trường trong nước đã có sản phẩm gắn hai thứ này lại. Một gói tài trợ sau giao hàng kết hợp bảo hiểm tín dụng thương mại được giới thiệu năm 2026 công bố tỷ lệ tài trợ tối đa lên đến 90% giá trị đòi tiền (Nguồn: Cafef, 16/6/2026). Con số 90% này là mức của một gói sản phẩm cụ thể, không phải mặt bằng chung của mọi ngân hàng, và mức thật của mỗi doanh nghiệp nằm trong hợp đồng ký với ngân hàng.

Trước khi đặt bút, doanh nghiệp cần đọc kỹ chính hợp đồng bảo hiểm: bảo vệ tới đâu, loại trừ những gì, hạn mức cho từng người mua là bao nhiêu. Đây là lúc một nền tảng đọc hợp đồng có ích. PinaX là nền tảng insurtech minh bạch bồi thường tại Việt Nam: AI đọc hợp đồng bảo hiểm và nói rõ được bảo vệ điều gì, điều khoản nào cần lưu ý, rồi đồng hành ba chặng trước khi ký, trong thời hạn hợp đồng và khi cần bồi thường, để giảm thiểu tối đa việc bị từ chối bồi thường. Riêng bảo hiểm tín dụng thương mại có chuyên trang Bác Sĩ Công Nợ đi sâu; còn nếu doanh nghiệp muốn so khớp nhiều nhà bảo hiểm bằng AI hay gom nhiều loại bảo hiểm về một hồ sơ, quy trình vẫn chung một chỗ.

Vậy nó khác bao thanh toán (factoring) chỗ nào

Hai công cụ dễ bị gộp làm một, nhưng chúng giải quyết hai việc khác nhau.

Bao thanh toán, hay factoring, giải quyết chuyện thời điểm: doanh nghiệp bán lại hóa đơn cho một tổ chức tài chính và nhận tiền ngay, thay vì chờ tới hạn. Nó ứng trước tiền hàng, giúp vốn quay vòng nhanh. Đây là công cụ hữu ích và ngày càng phổ biến, không có gì phải né.

Bảo hiểm khoản phải thu giải quyết chuyện rủi ro: nó không đưa tiền trước, mà bồi thường khi người mua mất khả năng thanh toán. Nói gọn, factoring lo bạn cần tiền sớm, bảo hiểm lo bạn sợ mất tiền. Trên thực tế nhiều gói tài trợ ghép cả hai, dùng bảo hiểm làm lớp đỡ rủi ro cho phần tiền ngân hàng ứng ra.

Với doanh nghiệp đang xoay vốn, hiểu rạch ròi hai công cụ này giúp chọn đúng thứ mình cần, hoặc kết hợp cả hai một cách có chủ đích.

Hàng hóa chờ trong kho phục vụ giao thương trả chậm Ảnh: İbrahim Güneş, Pexels

FAQ

Bảo hiểm tín dụng thương mại có phải điều kiện bắt buộc để vay vốn không? Không, đây không phải điều kiện luật định. Nhưng khi khoản phải thu được bảo hiểm, ngân hàng coi đó là tài sản bảo đảm chất lượng hơn nên thường cởi mở hơn về hạn mức và lãi suất. Có trường hợp chính ngân hàng yêu cầu mua bảo hiểm khi nhận khoản phải thu làm tài sản bảo đảm.

Bảo hiểm khoản phải thu khác bao thanh toán (factoring) chỗ nào? Bao thanh toán ứng trước tiền hàng cho bạn ngay, đổi lấy quyền thu hồi hóa đơn. Bảo hiểm khoản phải thu không ứng tiền, mà bồi thường khi người mua mất khả năng thanh toán. Hai công cụ xử lý hai việc khác nhau và thường được dùng cùng nhau.

Hợp đồng bảo hiểm thuộc về ai khi doanh nghiệp vay vốn? Hợp đồng vẫn thuộc về doanh nghiệp. Khi thu xếp tài trợ, doanh nghiệp có thể chuyển quyền thụ hưởng cho ngân hàng, để nếu có tổn thất thì ngân hàng nhận khoản bồi thường.

Doanh nghiệp nhỏ có dùng được cách này không? Được, nếu có khoản phải thu bán trả chậm cho khách doanh nghiệp. Điều ngân hàng và nhà bảo hiểm nhìn vào là chất lượng người mua và hồ sơ công nợ, không phải riêng quy mô của bên bán.

Nguồn

Khám công nợ Zalo Email